9 Ocak 2021 Cumartesi

"Güneşin Aynasında" üzerine notlar

Güneşin Aynasında'nın sözlerini iyice analiz ettiğim zaman, daha önce dikkatimi çekmemiş başka bir yanını daha keşfettim.

Genellikle Fikret Kızılok ve Bülent Ortaçgil'in birlikte icra ettikleri her bir şarkının, hangisinin kaleminden çıktığını anlamak zor olmaz. çoğunlukla melodiye de kalmadan, sözler kendini ele verir. örneğin, Fark etmeden'i dinleyince onu Fikret Kızılok'un yazdığını sezersiniz, Değirmenler de Ortaçgil'indir; Uyusun da Büyüsün'ü Kızılok yazmıştır ama Pencere Önü Çiçeği'ni Ortaçgil.

Fikret Kızılok'un şarkı sözlerinde doğrudan sevgiliye yönelen özlemin izlerine * * *, temasında da zaman zaman doğa tasvirlerine * ve satirik öğelere * rastlamak mümkündür. Ortaçgil ise daha soyut bir düzlemde koşmayı *, şarkı sözlerini bir matematik formülü gibi işletmeyi * * *, satırları olmadık yerlerden birbirine bağlamayı ve sonunda ortaya birbiriyle örülmüş söz demetlerinden oluşan şiirler çıkarmayı sever.

Her ikisi de toplumsal duyarlılığı yüksek olan iki ozan olmakla beraber,  Ortaçgil bu duyarlılığını daha dolaylı yoldan dile getirirken, Fikret  Kızılok'ta daha belirgin bir protest yan vardır: Yeri gelince Şarkıdaki Maymun ve Pişşt Barmen'de olduğu gibi Ajda Pekkan ve Ahmet Kaya gibi tanınan kişileri doğrudan karşısına almaktan, veya içine sindiği zaman Bülent Ecevit gibi siyasi bir figürün şiirini bestelemekten çekinmez.

Ortaçgil biraz daha kaçak güreşir; örneğin Şık Latife veya Entelektüel şarkılarında tam olarak kimi taşladığını belli etmez. Fikret Kızılok da bilmeceli şarkılar yapmayı sever ama, Ortaçgil kendi doğrularını her daim söz oyunlarıyla, bir sis perdesinin ardından sunmayı adet edinmiştir. 

Gelelim tekrar konumuz olan Güneşin Aynasında'ya:  Yukarıda belirttiğim tüm detaylara karşın, bu şarkıyı tam olarak hangisinin yazdığını kestiremiyorum. Çünkü her ikisinin de izleri var, her ikisinin tarzı bu şarkıda birbirine öylesine kaynaşmış ki, bu şarkı şu kişinin diye kestirip atılamayacak noktada bir ortaklık ortaya çıkmış.

İşte bu açıdan da beni bir kez daha mest eden ve dinlemekten, söylemekten asla sıkılmadığım bir şarkıdır Güneşin Aynasında.

 


Hız tabelalarındaki limitlerin uygulanamazlığı üzerine

Şu an yollardaki teorik hız limitleri ve pratikte uygulanan limitler arasında ciddi fark var. 110'la gidilen yerde bir anda beliren 50, ...